Phân biệt cây cỏ mực với sài đất: nhìn lá, thân, hoa

Phân biệt cây cỏ mực với sài đất là câu hỏi nhiều người gặp khi lần đầu cầm một nắm thảo mộc trong tay. Hai cây cùng họ cúc, cùng hay mọc ven bờ ruộng, hoa lại nhỏ nên rất dễ nhầm. Bài này đi qua từng điểm nhìn, ngửi và sờ để bạn tự nhận ra đâu là cỏ mực.

Vì sao cỏ mực hay bị nhầm với sài đất?

Cả hai đều là cây thân thảo thấp, mọc dại nơi đất ẩm. Cả hai đều có hoa nhỏ nhìn từ xa giống hoa cúc. Người ít tiếp xúc với cây cỏ thường chỉ liếc qua một cái rồi gọi chung là cỏ dại.

Thêm nữa, ở nhiều vùng tên gọi dân gian còn chồng chéo. Cùng một cây có nơi gọi tên này, nơi gọi tên khác. Vì vậy cách chắc nhất vẫn là nhìn vào đặc điểm của cây, không dựa vào tên truyền miệng.

Nhìn lá, thân và hoa: hai cây khác nhau ở đâu?

Đây là phần dễ nhớ nhất. Bạn có thể đối chiếu theo các ý sau:

• Lá cỏ mực: thuôn dài, mép gần như nguyên hoặc răng cưa rất nhẹ, hai lá mọc đối nhau trên thân. Mặt lá hơi ráp khi sờ.
• Lá sài đất: xẻ thùy rõ hơn, thường có ba thùy nông, mép răng cưa thấy được bằng mắt thường.
• Hoa cỏ mực: nhỏ, màu trắng, các cánh mảnh xếp quanh tâm hoa.
• Hoa sài đất: màu vàng, nhìn giống một bông cúc nhỏ.
• Thân: thân cỏ mực thường mọc đứng hoặc nghiêng, có lông ngắn. Sài đất hay bò lan sát mặt đất và bén rễ ở các mắt thân.

Chỉ cần nhìn màu hoa là đã loại được một nửa nhầm lẫn. Hoa trắng nhiều khả năng là cỏ mực, hoa vàng thì nghiêng về sài đất.

Vì sao cỏ mực còn gọi là nhọ nồi?

Đây là mẹo nhận biết dân gian khá thú vị. Khi vò nát lá hoặc cành tươi của cỏ mực, nhựa chuyển dần sang màu đen sẫm, giống muội nồi hoặc mực. Từ đó có hai cái tên: cỏ mực và nhọ nồi. Sài đất vò ra không cho màu đen như vậy.

Với hàng tươi, thử vò lá là cách nhanh nhất. Chuyện này ít ai ngờ mà lại hay dùng ở vùng quê.

Khi cỏ mực đã phơi khô thì nhận biết thế nào?

Hàng khô khó hơn hàng tươi vì hoa và màu sắc đã đổi. Dù vậy vẫn còn vài dấu hiệu để dựa vào.

1. Màu sắc: cỏ mực khô thường ngả xanh sẫm đến nâu xanh. Nếu thấy nhiều cọng vàng úa hoặc đen xỉn thì nên cân nhắc.
2. Hình dạng lá: lá còn giữ dáng thuôn dài, mép không xẻ thùy sâu.
3. Cảm giác khi sờ: bề mặt hơi ráp, thân có lông mịn còn nhận ra được.
4. Mùi: mùi cỏ khô nhẹ, không hắc, không ẩm mốc, không có mùi lạ.
5. Độ sạch: ít đất cát, ít lẫn cỏ khác, không dính mảnh vụn lạ.

Nếu cần xem hàng mẫu để đối chiếu, bạn có thể tham khảo cây nhọ nồi khô của Jindo. Trang sản phẩm có hình ảnh và mô tả để so với những gì bạn đang cầm.

Mua cỏ mực khô và cất giữ sao cho gọn?

Mã JD222 bán theo hai quy cách. Gói 0,5kg giá 75.000đ, giá gốc 90.000đ. Gói 1kg giá 150.000đ. Nhà dùng ít thì lấy gói nhỏ, bếp dùng đều thì lấy gói lớn cho tiện.

Trong bếp, cỏ mực khô thường được nấu lấy nước uống hoặc dùng như một loại thảo mộc pha nước. Lượng dùng bạn xem theo hướng dẫn ghi trên nhãn sản phẩm. Trước khi nấu, nên rửa nhanh qua nước sạch để bỏ bụi.

Về bảo quản, hãy làm theo mấy thói quen đơn giản:

• Để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Đựng trong hũ hoặc túi kín sau khi mở gói.
• Dùng thìa khô để lấy, không để nước lọt vào.
• Không để gần bếp lửa hoặc chỗ hay có hơi nước.

Cỏ mực khô giữ đúng cách sẽ giữ được mùi và màu lâu hơn. Nếu thấy có mùi lạ hoặc ẩm thì nên bỏ đi, đừng cố dùng.

Tóm lại, nhớ ba điểm là đủ: hoa trắng hay hoa vàng, lá thuôn hay xẻ thùy, vò lá có ra màu đen hay không. Ai muốn xem kỹ hàng khô và quy cách đóng gói có thể vào trang cỏ mực khô JD222 để đối chiếu từng chi tiết.

Sản phẩm là thực phẩm, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người đang dùng thuốc, phụ nữ có thai hoặc cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.