Đậu đen và đậu nành đen khác nhau thế nào? Cách nhận biết
Hạt đen tròn trong túi có thể là đậu đen hoặc đậu nành đen. Xem cách nhìn vỏ, lòng hạt, ngửi mùi và thử ngâm nước để phân biệt cho đúng nguyên liệu.
Nhiều người cầm một túi hạt đen và không chắc đó là đậu đen hay đậu nành đen. Hai loại này nhìn thoáng qua khá giống nhau. Bài này giúp bạn nhận ra từng loại trước khi nấu trà đậu đen trong bếp nhà mình.

Vì sao đậu đen và đậu nành đen hay bị nhầm với nhau?
Cả hai đều là hạt đậu vỏ sẫm màu, bán dạng khô trong túi. Đứng cạnh nhau trên quầy, màu đen của chúng làm mắt khó phân biệt. Thêm nữa, mỗi vùng gọi một tên. Có nơi gọi đậu nành đen là đậu tương đen, có nơi gọi chung là đậu đen cho tiện.
Thực ra đây là hai loài cây khác nhau. Hạt khác về hình dáng, về màu bên trong và cả mùi khi nấu. Chỉ cần nhớ vài dấu hiệu là bạn đã phân biệt được ngay tại nhà.
Nhìn hạt thế nào để biết là đậu đen hay đậu nành đen?
Hãy đổ một ít hạt ra đĩa trắng, đặt dưới ánh sáng ban ngày. Bạn nên nhìn mấy điểm sau:
- Hình dáng: đậu đen thường thuôn dài, hơi bầu, hai đầu hơi tròn như hạt thận nhỏ. Đậu nành đen tròn hơn, gần như hình cầu hơi dẹt.
- Kích cỡ: đậu nành đen thường to và đều hạt hơn. Đậu đen nhỏ hơn và có thể lẫn vài hạt chênh cỡ.
- Vỏ hạt: vỏ đậu đen đen bóng nhẹ, có khi ánh nâu. Vỏ đậu nành đen thường đen mờ hơn, nhìn hơi lì.
- Rốn hạt: đậu đen có vệt rốn nhỏ màu trắng hoặc nhạt nằm ở mép hạt. Đậu nành đen cũng có rốn nhưng thường dài và rõ hơn.
Đây chỉ là dấu hiệu tham khảo. Giống cây và vụ mùa khác nhau thì hạt cũng có thể khác chút ít.
Bóc vỏ và ngửi mùi cho thấy điều gì?
Cách chắc nhất là xem phần ruột. Ngâm vài hạt trong nước ấm một lúc cho vỏ mềm, rồi bóc ra. Bạn sẽ thấy hai kiểu khác nhau:
- Đậu đen xanh lòng có ruột xanh nhạt, hơi ngả vàng xanh. Đây là điểm nhiều người dùng để nhận biết loại này.
- Đậu nành đen thường có ruột vàng, đôi khi vàng xanh. Màu thay đổi theo giống nên đừng chỉ dựa vào đó.
Tiếp theo là mùi. Hạt khô sạch thường có mùi nhẹ, mùi hạt đậu tự nhiên. Đậu nành đen thơm kiểu đậu nành quen thuộc, hơi béo. Đậu đen nghe nhẹ và thanh hơn. Nếu hạt có mùi hắc, mùi mốc hoặc mùi hóa chất, bạn nên ngừng lại và kiểm tra nguồn hàng.
Nước ngâm và hạt đã nấu có khác nhau không?
Có, và đây là cách thử đơn giản. Cho một nhúm hạt vào cốc nước lọc, để một đêm rồi xem sáng hôm sau:
- Nước ngâm đậu đen thường chuyển màu tím sẫm hoặc đỏ nâu nhạt.
- Nước ngâm đậu nành đen cũng ra màu nhưng thường đục hơn, có thể có bọt nhẹ.
- Nếu nước ra màu đen đậm bất thường ngay trong vài phút, bạn nên để ý. Hạt có thể không đồng nhất hoặc được xử lý bề mặt.
Khi nấu chín, đậu đen thường mềm theo kiểu bở nhẹ. Đậu nành đen cho cảm giác bùi và béo hơn. Hai kiểu vị này khác nhau, nên nếm thử là cách bạn hiểu loại hạt nhanh nhất.
Hạt đậu đen mình đang cầm có đúng loại dùng để nấu nước không?
Với đồ uống nấu từ hạt, người ta thường chọn đậu đen thuôn, vỏ đều màu, hạt chắc tay, ít vỡ. Hạt lép, hạt có lỗ nhỏ hoặc hạt lẫn bụi nên bỏ ra trước khi rửa.
Khi xem một sản phẩm đóng gói, hãy đối chiếu nhãn với những gì bạn thấy. Tên nguyên liệu trên nhãn phải khớp với hạt trong túi. Phần thông tin vùng trồng hay đơn vị đóng gói, bạn nên theo nhà cung cấp ghi trên nhãn và không tự suy đoán.
Nếu muốn xem một dạng đóng gói cụ thể, bạn có thể tham khảo trà đậu đen mã JD225 trên Jindo. Trang đó có mô tả sản phẩm và quy cách đóng gói để bạn đối chiếu với hạt đang có.
Một mẹo nhỏ khi mới nhận hàng: đổ ra khay, trải mỏng, nhìn từng nhóm hạt. Hạt cùng loại thường đồng đều về hình và màu. Nếu thấy trộn lẫn hai dạng hạt rõ rệt, hãy tách ra và hỏi lại nơi bán.
Tóm lại, nhìn hình dáng, bóc xem ruột, ngửi mùi rồi thử ngâm nước là bốn bước dễ làm. Bạn không cần dụng cụ gì đặc biệt, chỉ cần một cái đĩa trắng, một cốc nước và vài phút quan sát.
Muốn xem quy cách đóng gói, giá và cách bảo quản, bạn xem trang phân biệt đậu đen và đậu nành đen của jindo.vn.
Sản phẩm là thực phẩm, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người đang dùng thuốc, phụ nữ có thai hoặc cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.